عشا: قرآن و حدیث
منابع قرآن و حدیث، دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی) و دیدگاه شیعه (جعفری) کنار هم.
وقت نماز عشا
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- صحیح مسلم ۶۱۲ وقت عشا تا نیمه‌شب است.
- صحیح مسلم ۶۳۸، ترمذی ۱۶۷ اگر بر امتم سخت نبود، دستور می‌دادم عشا را تا یک‌سوم شب به تأخیر اندازند.
- صحیح مسلم ۶۸۱ کوتاهی آن است که نماز را تا وقت نماز بعدی به تأخیر اندازی. بیشتر علما عشا را تا صبح ادا می‌دانند، هرچند پیش از نیمه‌شب بهتر است.
- به نظر بیشتر علما عشا با از بین رفتن شفق سرخ آغاز می‌شود؛ به نظر ابوحنیفه با از بین رفتن شفق سفید، که دیرتر است.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۱۳ در روایتی وقت عشا تا یک‌سوم شب است.
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۱۸ وقت عشا تا نیمه‌شب است.
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۱۴ هر کس بی‌آنکه عشا بخواند تا نیمه‌شب بخوابد، قضا کند و فردا روزه بگیرد.
فضیلت نماز عشا
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- صحیح مسلم ۶۵۶ هر کس عشا را به جماعت بخواند، گویی نیمی از شب را به نماز ایستاده است.
- صحیح بخاری ۶۵۷، صحیح مسلم ۶۵۱ سنگین‌ترین نمازها بر منافقان عشا و صبح است؛ اگر پاداششان را می‌دانستند، حتی سینه‌خیز می‌آمدند.
- صحیح بخاری ۵۶۸ پیامبر ﷺ خوابیدن پیش از عشا و سخن گفتن پس از آن را ناپسند می‌داشت.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۱۹ امام باقر (ع) هشدار داد که فرشته‌ای کسی را که عشا را تا پس از نیمه‌شب واگذارد لعن می‌کند.
نماز عشا: رکعات
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- ۴ رکعت واجب، پس از آن ۲ رکعت سنت، سپس وتر.
- ابوداود ۱۴۲۲ وتر حق است. در مذهب حنفی وتر واجب و ۳ رکعت است.
- صحیح مسلم ۷۵۲ وتر یک رکعت در پایان شب است. نزد شافعی، مالکی و حنبلی سنت است، دست‌کم ۱ رکعت.
- صحیح بخاری ۹۹۸، صحیح مسلم ۷۵۱ آخرین نماز شبتان را وتر قرار دهید.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- ۴ رکعت واجب، و پس از آن ۲ رکعت نافله نشسته.
- وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۴۶ امام صادق (ع): دو رکعت نافله نشسته پس از عشا یک رکعت شمرده می‌شود.
شماره احادیث بر پایه sunnah.com است. منابع جعفری با نام کتاب، جلد و باب آمده‌اند.
منابع نمازهای دیگر
آخرین به‌روزرسانی: سه‌شنبه ۶ اکتبر ۲۰۲۶