تعداد رکعات هر نماز
همهٔ مذاهب بر ۱۷ رکعت واجب در روز همنظرند. نمازهای مستحب همراه آنها به حسب مذهب فرق دارد.
| نماز | واجب | سنت (حنفی) | سنت (شافعی، حنبلی) | نافله (جعفری) |
|---|---|---|---|---|
| صبح | ۲ | ۲ پیش از آن | ۲ پیش از آن | ۲ پیش از آن |
| ظهر | ۴ | ۴ پیش، ۲ پس | ۲ پیش، ۲ پس | ۸ پیش از آن |
| عصر | ۴ | ۴ پیش (غیر مؤکد) | ۴ پیش (غیر مؤکد) | ۸ پیش از آن |
| مغرب | ۳ | ۲ پس از آن | ۲ پس از آن | ۴ پس از آن |
| عشا | ۴ | ۲ پس، سپس ۳ وتر | ۲ پس، سپس وتر | ۲ پس، نشسته (یک رکعت شمرده میشود) |
نماز شب: در مذهب حنفی وتر ۳ رکعت و واجب است؛ در شافعی، مالکی و حنبلی دستکم ۱ رکعت و سنت. در مذهب جعفری نماز شب ۱۱ رکعت است: ۸، سپس ۲ (شفع)، سپس ۱ (وتر). مذهب مالکی نیز سنتهای مشابه دارد و بر ۲ رکعت پیش از صبح تأکید میکند.
منابع
- صحیح بخاری ۳۵۰، صحیح مسلم ۶۸۵ عایشه: نماز نخست دو رکعت دو رکعت واجب شد؛ در سفر همان ماند و در حضر افزوده شد. به همین دلیل مسافر نمازهای چهار رکعتی را دو رکعت میخواند.
- صحیح مسلم ۷۲۸، ترمذی ۴۱۵ دوازده رکعت سنت در روز خانهای در بهشت میسازد: ۴ پیش از ظهر و ۲ پس از آن، ۲ پس از مغرب، ۲ پس از عشا و ۲ پیش از صبح.
- صحیح بخاری ۱۱۸۰ ابن عمر ده رکعت به یاد داشت: ۲ پیش از ظهر و ۲ پس از آن، ۲ پس از مغرب، ۲ پس از عشا و ۲ پیش از صبح.
- ابوداود ۱۲۷۱، ترمذی ۴۳۰ خدا رحمت کند کسی را که پیش از عصر چهار رکعت بخواند.
- صحیح مسلم ۷۵۲ وتر یک رکعت در پایان شب است.
- وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۴۶ امام صادق (ع): نمازهای واجب و نافله ۵۱ رکعت است: ۱۷ واجب و ۳۴ نافله، و دو رکعت نشستهٔ پس از عشا یک رکعت شمرده میشود.
یک رکعت چگونه خوانده میشود
پیامبر ﷺ فرمود: «همانگونه که مرا نماز خواندن میبینید، نماز بخوانید.» وقتی مردی نماز را شتابزده خواند، مراحل زیر را به او آموخت.
- رو به قبله بایستید و الله اکبر بگویید.
- سورهٔ حمد و بخشی از قرآن را بخوانید.
- با آرامش رکوع کنید.
- راست بایستید.
- با آرامش سجده کنید، با آرامش بنشینید و سجدهٔ دوم را بروید. با این کار یک رکعت کامل میشود.
- برای رکعت بعد برخیزید و همین را تکرار کنید.
- در پایان نماز برای تشهد بنشینید، و در نمازهای سه یا چهار رکعتی پس از رکعت دوم هم. با سلام پایان دهید.
- صحیح بخاری ۷۵۷، صحیح مسلم ۳۹۷ به مردی که شتابزده نماز خواند سه بار گفته شد: «برگرد و نماز بخوان، چون نماز نخواندی.» سپس پیامبر ﷺ به او آموخت: تکبیر بگو، از قرآن بخوان، با آرامش رکوع کن، راست بایست، با آرامش سجده کن، بنشین و در هر رکعت همینگونه عمل کن.
- صحیح بخاری ۶۳۱ همانگونه که مرا نماز خواندن میبینید، نماز بخوانید.
پنج نماز روزانه واجب است
- قرآن ۴:۱۰۳ نماز بر مؤمنان در وقتهای معین واجب شده است.
- صحیح بخاری ۴۶، صحیح مسلم ۱۱ مردی پرسید خدا چه چیزی بر او واجب کرده است. پیامبر ﷺ فرمود: پنج نماز در شبانهروز. پرسید آیا چیز دیگری هم هست؟ فرمود: نه، مگر اینکه بخواهی نماز مستحب بخوانی.
شکسته خواندن نماز در سفر
مسافر نمازهای چهار رکعتی (ظهر، عصر و عشاء) را دو رکعت میخواند. صبح و مغرب همانطور میمانند. مسافتی که سفر شمرده میشود و شرطهای دیگر در مذاهب فرق دارد.
- قرآن ۴:۱۰۱ هنگامی که در زمین سفر میکنید، گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه کنید.
نماز قضا
اگر نمازی را فراموش کردید یا خواب ماندید، هر وقت یادتان آمد آن را بخوانید. در حدیث آمده که کفارهٔ آن چیزی جز خواندن آن نیست.
- صحیح بخاری ۵۹۷، صحیح مسلم ۶۸۴ هر که نمازی را فراموش کند، هنگامی که یادش آمد آن را بخواند. کفارهٔ آن جز این نیست.
آخرین بهروزرسانی: جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶