عصر: قرآن و حدیث
منابع قرآن و حدیث، دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی) و دیدگاه شیعه (جعفری) کنار هم.
وقت نماز عصر
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- ابوداود ۳۹۳، ترمذی ۱۴۹ جبرئیل عصر را هنگامی خواند که سایه هر چیز به اندازه خودش شد. شافعی، مالکی و حنبلی عصر را در این وقت آغاز می‌کنند.
- صحیح بخاری ۵۵۷ فاصله عصر تا غروب کوتاه‌ترین بخش روز است. ابوحنیفه از این فهمید که عصر با دو برابر شدن سایه آغاز می‌شود.
- صحیح مسلم ۶۱۲ وقت عصر تا زرد شدن خورشید است.
- صحیح بخاری ۵۵۰ پیامبر ﷺ عصر را هنگامی می‌خواند که خورشید هنوز بلند و روشن بود.
- صحیح مسلم ۶۲۲ به تأخیر انداختن عصر تا زرد شدن خورشید نماز منافق است.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۲ امام صادق (ع): وقت ظهر و عصر با هم در نیمروز آغاز می‌شود، ظهر پیش از عصر، تا غروب.
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۴ وقت فضیلت عصر هنگامی است که سایه پس از وقت ظهر دو قدم دیگر بیفزاید.
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۹ امام باقر (ع): عصر را بخوان هنگامی که خورشید هنوز سپید و صاف است.
فضیلت نماز عصر
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- قرآن ۲:۲۳۸، صحیح مسلم ۶۲۷ بر نمازها و نماز میانه مواظبت کنید. پیامبر ﷺ نماز میانه را نماز عصر خواند.
- صحیح بخاری ۵۷۴، صحیح مسلم ۶۳۵ هر کس دو نماز خنک (صبح و عصر) را بخواند به بهشت می‌رود.
- صحیح بخاری ۵۵۲، صحیح مسلم ۶۲۶ هر کس نماز عصرش فوت شود، گویی خانواده و مالش را از دست داده است.
- صحیح بخاری ۵۵۳ هر کس نماز عصر را ترک کند، عملش تباه شده است.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- قرآن ۲:۲۳۸ بر نمازها و نماز میانه مواظبت کنید.
- من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۹ امام باقر (ع) هشدار داد که هر کس عصر را ضایع کند از خیر بهشت محروم می‌شود.
نماز عصر: رکعات
دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی)
- ۴ رکعت واجب؛ ۴ رکعت پیش از آن مستحب است، نه مؤکد.
- ابوداود ۱۲۷۱، ترمذی ۴۳۰ خدا رحمت کند کسی را که پیش از عصر چهار رکعت بخواند.
- صحیح بخاری ۳۵۰، صحیح مسلم ۶۸۵ نماز نخست دو رکعت واجب شد و در سفر همان ماند، از این رو مسافر عصر را ۲ رکعت می‌خواند.
دیدگاه شیعه (جعفری)
- ۴ رکعت واجب، و پیش از آن ۸ رکعت نافله.
- وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۴۶ نمازهای روزانه ۵۱ رکعت است، ۱۷ واجب و ۳۴ نافله.
- قرآن ۴:۱۰۱ در سفر کوتاه کردن نماز گناهی ندارد، پس عصر ۲ رکعت می‌شود.
شماره احادیث بر پایه sunnah.com است. منابع جعفری با نام کتاب، جلد و باب آمده‌اند.
منابع نمازهای دیگر
آخرین به‌روزرسانی: سه‌شنبه ۶ اکتبر ۲۰۲۶