صبح: قرآن و حدیث

منابع قرآن و حدیث، دیدگاه اهل سنت (حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی) و دیدگاه شیعه (جعفری) کنار هم.

وقت نماز صبح

قرآن ۲:۱۸۷ بخورید و بیاشامید تا رشته سپید سپیده‌دم از رشته سیاه آشکار شود. وقت صبح با همین فجر صادق آغاز می‌شود.
قرآن ۱۷:۷۸ نماز را برپا دار … و قرآن فجر را.
صحیح مسلم ۶۱۲ وقت صبح از طلوع فجر تا طلوع آفتاب است.
ابوداود ۳۹۳، ترمذی ۱۴۹ جبرئیل روز اول صبح را با دمیدن فجر خواند و روز دوم هنگامی که هوا روشن شد، و گفت وقت میان این دو است.
صحیح بخاری ۵۷۸، صحیح مسلم ۶۴۵ پیامبر ﷺ صبح را در تاریکی می‌خواند. مذاهب شافعی، مالکی و حنبلی اول وقت را ترجیح می‌دهند.
ترمذی ۱۵۴، ابوداود ۴۲۴ صبح را در روشنی بخوانید که پاداشش بیشتر است. مذهب حنفی خواندن در روشنی (اسفار) را ترجیح می‌دهد.

قرآن ۱۷:۷۸ نماز را برپا دار … و قرآن فجر را.
من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب معرفة الفجر، حدیث ۱-۲ امام صادق (ع): فجر صادق مانند سپیدی رود در افق پهن می‌شود، نه بالارونده مانند دم گرگ، و وقت صبح هنگامی است که پهن و روشن شود.
من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۶ امام صادق (ع): اول وقت رضوان خداست و آخر وقت عفو خدا.

قرآن ۱۷:۷۸ قرآن فجر مشهود (حضور فرشتگان) است.
صحیح مسلم ۶۵۷ هر کس نماز صبح بخواند در پناه خداست.
صحیح بخاری ۵۷۴، صحیح مسلم ۶۳۵ هر کس دو نماز خنک (صبح و عصر) را بخواند به بهشت می‌رود.
صحیح مسلم ۶۵۶ هر کس صبح را به جماعت بخواند، گویی همه شب را نماز خوانده است.
صحیح بخاری ۶۵۷، صحیح مسلم ۶۵۱ سنگین‌ترین نمازها بر منافقان عشا و صبح است؛ اگر پاداششان را می‌دانستند، حتی سینه‌خیز می‌آمدند.

قرآن ۱۷:۷۸ قرآن فجر مشهود (حضور فرشتگان) است.
من لا یحضره الفقیه، ج ۱، باب مواقیت نماز، حدیث ۷ امام صادق (ع): نماز در اول وقت برای مؤمن از فرزند و مالش بهتر است.

۲ رکعت واجب، و پیش از آن ۲ رکعت سنت.
صحیح مسلم ۷۲۵ دو رکعت سنت صبح از دنیا و هر چه در آن است بهتر است.
صحیح بخاری ۱۱۶۹، صحیح مسلم ۷۲۴ عایشه: پیامبر ﷺ بر هیچ نافله‌ای به اندازه دو رکعت پیش از صبح مواظبت نداشت.
قنوت: شافعی و مالکی در صبح قنوت می‌خوانند؛ حنفی و حنبلی نه، مگر هنگام مصیبت.

۲ رکعت واجب، و پیش از آن ۲ رکعت نافله.
وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۴۶ امام صادق (ع): نمازهای روزانه ۵۱ رکعت است، ۱۷ واجب و ۳۴ نافله؛ در عمل جعفری ۲ رکعت نافله پیش از صبح است.
قنوت در رکعت دوم هر نماز خوانده می‌شود، از جمله صبح.

شماره احادیث بر پایه sunnah.com است. منابع جعفری با نام کتاب، جلد و باب آمده‌اند.

آخرین به‌روزرسانی: سه‌شنبه ۶ اکتبر ۲۰۲۶