Asuba: Alƙur’ani da Hadisi
Madogarai daga Alƙur’ani da hadisi, ra’ayin Sunna (Hanafi, Shafi‘i, Maliki, Hanbali) da ra’ayin Shi’a (Ja‘fari) gefe da gefe.
Lokacin sallar Asuba
Ra’ayin Sunna (Hanafi, Shafi‘i, Maliki, Hanbali)
- Alƙur’ani 2:187 Ku ci ku sha har farin zare ya bayyana muku daga baƙin zare na alfijir. Asuba tana farawa da wannan alfijir na gaskiya.
- Alƙur’ani 17:78 Ka tsayar da sallah … da karatun alfijir.
- Sahih Muslim 612 Lokacin Asuba daga ketowar alfijir har fitowar rana.
- Abu Dawud 393, Tirmidhi 149 Jibril ya yi Asuba da ketowar alfijir a rana ta farko, da kuma lokacin da gari ya waye a rana ta biyu, ya ce lokacin yana tsakaninsu.
- Sahih al-Bukhari 578, Sahih Muslim 645 Annabi ﷺ yana yin Asuba tun da duhu. Mazhabobin Shafi‘i, Maliki da Hanbali sun fi son yin ta da wuri.
- Tirmidhi 154, Abu Dawud 424 Ku yi Asuba idan gari ya haskaka, ladanta ya fi girma. Mazhabar Hanafi ta fi son yin ta a haske (isfar).
- Sahih al-Bukhari 617, Sahih Muslim 1092 Bilal yana kiran sallah tun da dare, don haka ku ci ku sha har Ibn Umm Maktum ya yi kira: haske na farko ba Asuba ba ne har sai alfijir na gaskiya ya bazu.
Ra’ayin Shi’a (Ja‘fari)
- Alƙur’ani 17:78 Ka tsayar da sallah … da karatun alfijir.
- Man La Yahduruhu al-Faqih, juzu’i 1, babin gane alfijir, hadisi 1-2 Imam al-Sadiq: alfijir na gaskiya yana yaɗuwa a sararin sama kamar farin kogi, ba sama-sama kamar wutsiyar kerkeci ba; lokacin Asuba yana farawa idan ya yaɗu ya haskaka.
- Man La Yahduruhu al-Faqih, juzu’i 1, babin lokutan sallah, hadisi 6 Imam al-Sadiq: sallah a farkon lokaci yardar Allah ce; a ƙarshensa gafararSa kawai.
Falalar sallar Asuba
- Alƙur’ani 17:78 Karatun alfijir abin halarta ne (ga mala’iku).
- Sahih Muslim 657 Duk wanda ya yi sallar Asuba yana cikin kariyar Allah.
- Sahih al-Bukhari 574, Sahih Muslim 635 Duk wanda ya yi salloli biyu masu sanyi (Asuba da La’asar) zai shiga Aljanna.
- Sahih Muslim 656 Duk wanda ya yi Asuba cikin jam’i, kamar ya yi sallah dare duka.
- Sahih al-Bukhari 657, Sahih Muslim 651 Salloli mafi nauyi ga munafukai su ne Lisha da Asuba; da sun san ladansu da sun zo ko da rarrafe.
- Sahih al-Bukhari 555, Sahih Muslim 632 Mala’ikun dare da na rana suna zuwa gare ku a jere, kuma suna haɗuwa a sallar Asuba da La’asar. Allah yana tambayar yadda suka bar bayinSa, sai su ce: mun bar su suna sallah, mun same su suna sallah.
- Sahih al-Bukhari 554, Sahih Muslim 633 Za ku ga Ubangijinku kamar yadda kuke ganin wannan cikakken wata, don haka kada wani abu ya hana ku sallolin kafin fitowar rana da kafin faɗuwarta.
- Sahih Muslim 634 Wanda ya yi sallah kafin fitowar rana da kafin faɗuwarta (Asuba da La’asar) ba zai shiga Wuta ba.
- Man La Yahduruhu al-Faqih, juzu’i 1, babin lokutan sallah, hadisi 7 Imam al-Sadiq: sallah a lokacin farko ta fi wa mumini ’ya’yansa da dukiyarsa.
Sallar Asuba: raka’o’i
Ra’ayin Sunna (Hanafi, Shafi‘i, Maliki, Hanbali)
- Raka’a 2 farilla, kafinsu raka’a 2 sunna.
- Sahih Muslim 725 Raka’o’i biyu kafin Asuba sun fi duniya da abin da ke cikinta.
- Sahih al-Bukhari 1169, Sahih Muslim 724 Aisha: Annabi ﷺ bai fi lazimtar wata nafila kamar raka’o’i biyu kafin Asuba ba.
- Ƙunuti: Shafi‘i da Maliki suna yin ƙunuti a Asuba; Hanafi da Hanbali ba sa yi, sai lokacin bala’i.
- Sahih Muslim 726 A cikin raka’o’i biyu na sunna kafin Asuba, Annabi ﷺ yana karanta al-Kafirun da al-Ikhlas.
- Sahih al-Bukhari 1160 Bayan raka’o’i biyu na sunnar Asuba, Annabi ﷺ yakan kwanta a gefensa na dama.
- Sahih al-Bukhari 891, Sahih Muslim 879 A ranar Juma’a, Annabi ﷺ yana karanta suratul Sajda da suratul Insan a sallar Asuba.
- Sahih al-Bukhari 1002 Anas: Al-ƙunut yawanci kafin ruku’u ne; Annabi ﷺ ya yi shi bayan ruku’u wata ɗaya kawai, lokacin wata musiba.
- Sahih al-Bukhari 597, Sahih Muslim 684 Wanda ya manta sallah ko ya yi barci har lokacinta ya wuce, ya yi ta da zarar ya tuna; babu wani kaffara sai haka.
- Sahih al-Bukhari 1144 Game da wani mutum da ya yi barci har safiya bai yi sallah ba, Annabi ﷺ ya ce: Shaiɗan ya yi fitsari a kunnuwansa.
Ra’ayin Shi’a (Ja‘fari)
- Raka’a 2 wajibi, kafinsu raka’a 2 nafila.
- Wasa’il al-Shi‘a, juzu’i 4, shafi 46 Imam al-Sadiq: sallolin yini raka’a 51 ne, 17 wajibi da 34 nafila; a aikin Ja‘fari raka’a 2 nafila suna kafin Asuba.
- Ana yin ƙunuti a raka’a ta biyu ta kowace sallah, har da Asuba.
Azkar bayan sallar Asuba
- Sahih Muslim 591 أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ (sau 3), sannan: اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ، وَمِنْكَ السَّلاَمُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ (Ya Allah, Kai ne Aminci, kuma daga gare Ka aminci yake; albarka ta tabbata gare Ka, Ma’abucin girma da karimci).
- Sahih al-Bukhari 844, Sahih Muslim 593 لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌاللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ (Babu mai hana abin da Ka bayar, babu mai bayar da abin da Ka hana, kuma dukiyar kowa ba ta amfanar da shi a gabanKa).
- Sahih Muslim 597 سُبْحَانَ اللَّهِ sau 33, الْحَمْدُ لِلَّهِ sau 33, اللَّهُ أَكْبَرُ sau 33, kuma don cika ɗari: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌAna gafarta zunubansa ko da sun kai kumfar teku.
- an-Nasa’i, as-Sunan al-Kubra 9848 Ayatul Kursiyyu (Alƙur’ani 2:255) bayan kowace sallar farilla: babu abin da ke tsakaninsa da Aljanna sai mutuwa. Ibn Hibban ya ce sahihi ne.
- Abu Dawud 1522 Annabi ﷺ ya yi wa Mu’az wasiyya kada ya bar faɗin wannan a ƙarshen kowace sallah: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ (Ya Allah, ka taimake ni wajen ambatonKa, gode maKa da kyautata bautarKa).
- Abu Dawud 1523 Uƙba ɗan Amir: Manzon Allah ﷺ ya umarce ni in karanta al-Mu’awwizat (al-Falaq da an-Nas) a ƙarshen kowace sallah.
- Tirmidhi 3474 Bayan Asuba, yana zaune kafin ya yi magana, sau 10: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌAna rubuta masa kyawawan ayyuka goma, a share zunubai goma, a ɗaga darajoji goma, kuma yana cikin kariya a wannan rana. Al-Tirmidhi ya ce hasan gharib ne.
- Ibn Majah 925 Bayan sallama ta Asuba: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً (Ya Allah, ina roƙonKa ilimi mai amfani, arziƙi mai tsarki da aiki karɓaɓɓe).
- Sahih Muslim 2723 Da safe: أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ (Mun wayi gari kuma mulki na Allah ne; godiya ta tabbata ga Allah; babu abin bauta sai Allah Shi kaɗai, ba Shi da abokin tarayya).
- Tirmidhi 3391 Da safe: اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ (Ya Allah, da Kai muka wayi gari kuma muka yi maraice, da Kai muke rayuwa da mutuwa, kuma zuwa gare Ka makoma take).
- Sahih al-Bukhari 6306 Sayyidul Istighfar: اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي، فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَWanda ya faɗe shi da rana da yaƙini ya mutu kafin maraice, yana cikin ’yan Aljanna.
- Abu Dawud 5088 Sau 3 safe da maraice: بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلاَ فِي السَّمَاءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (Da sunan Allah wanda tare da sunanSa babu abin da ke cutarwa a ƙasa ko a sama). Wata musiba ta ba-zata ba za ta same shi ba.
- Abu Dawud 5082 Al-Ikhlas, al-Falaq da an-Nas, kowanne sau 3 safe da maraice: sun isar maka daga komai.
- Sahih Muslim 2692 سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ sau 100 safe da maraice: babu wanda zai zo da abin da ya fi shi a Ranar Alƙiyama, sai wanda ya faɗi kamarsa ko fiye.
- Wasa’il al-Shi‘a, juzu’i 4, shafi 1024; Man La Yahduruhu al-Faqih, juzu’i 1, shafi 320 Tasbihin Fatima az-Zahra bayan kowace sallah, kafin a sauya zama: اللَّهُ أَكْبَرُ sau 34, الْحَمْدُ لِلَّهِ sau 33, سُبْحَانَ اللَّهِ sau 33. Imam as-Sadiq: ya fi soyuwa a gare ni fiye da sallar raka’o’i dubu a kowace rana.
- Sahih al-Bukhari 3113 Annabi ﷺ ya koya wa Fatima da Ali waɗannan 34, 33 da 33 ɗin lokacin kwanciya, ya ce sun fi musu bawa mai hidima.
Lambobin hadisi bisa sunnah.com. An ambaci madogarar Ja‘fari da sunan littafi, juzu’i da babi.
Madogarar sauran salloli
An sabunta ƙarshe: Asabar, 21 Nuwamba 2026