Abdest nasıl alınır
Abdest, namazdan önceki temizliktir. Farzları Kur’an’da (5:6) yer alır; Peygamber’in ﷺ abdestini sahâbe anlatmıştır.
Abdest neden gerekli
- Kur’an 5:6 Ey iman edenler, namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı meshedin, ayaklarınızı da topuklara kadar.
- Sahih Buhârî 135, Sahih Müslim 225 Abdesti bozulanın namazını Allah, yeniden abdest alıncaya kadar kabul etmez.
- Sahih Buhârî 1 Ameller niyetlere göredir.
Adımlar (Sünnî mezhepler)
- Kalben niyet edin ve Besmele çekin.
- Elleri bileklere kadar üç kez yıkayın.
- Ağza üç kez su verin.
- Burna üç kez su çekip sümkürün.
- Yüzü saç bitiminden çeneye, kulaktan kulağa üç kez yıkayın.
- Sağ kolu dirsekle birlikte üç kez yıkayın, sonra solu.
- Islak ellerle başı meshedin, sonra kulakları.
- Sağ ayağı topukla birlikte üç kez yıkayın, sonra solu, parmak aralarını da.
Hz. Osman, Peygamber’in ﷺ abdestini böyle gösterdi: Sahih Buhârî 159, Sahih Müslim 226. Ayakları yıkamak: “Ateşten topukların vay hâline” (Sahih Buhârî 60, Sahih Müslim 241).
Caferî abdesti
- Niyet, sonra yüzü saç bitiminden çeneye, yukarıdan aşağı yıkamak.
- Sağ kolu dirsekten parmak uçlarına doğru yıkamak, sonra solu.
- Sağ elde kalan ıslaklıkla başın ön kısmını meshetmek.
- Ellerde kalan ıslaklıkla sağ ayağın üstünü parmak uçlarından topuğa meshetmek, sonra solu.
Mâide 5:6 ayakların meshi olarak okunur. İmam Muhammed el-Bâkır, Peygamber’in ﷺ abdestini gösterdi ve başı ile ayakları elde kalan ıslaklıkla meshetti: el-Kâfî, c. 3, Kitâbü’t-Tahâre, abdestin şekli ile baş ve ayakların meshi bölümleri.
Mezheplerin ayrıldığı noktalar
Niyet
Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî ve Caferî mezheplerinde abdestin sıhhat şartı; Hanefî mezhebinde sünnet.
Başın meshi
Hanefî: başın en az dörtte biri (Peygamber ﷺ perçemine meshetti, Sahih Müslim 274). Şâfiî: başın bir kısmı. Mâlikî ve Hanbelî: başın tamamı (Sahih Buhârî 185, Sahih Müslim 235). Caferî: başın ön kısmının bir bölümü.
Ayaklar
Sünnî mezhepler ayakları yıkar; Caferî mezhebi mesheder.
Tertip ve muvâlât
Şâfiî, Hanbelî ve Caferî: Mâide 5:6’daki sıra farzdır. Mâlikî, Hanbelî ve Caferî: organlar uzun ara vermeden peş peşe yıkanmalıdır. Hanefî: ikisi de sünnettir.
Abdesti bozan şeyler
Bütün mezheplerde: tuvalet ihtiyacı, yel çıkması, derin uyku ve bayılma (Kur’an 5:6; Sahih Buhârî 135). Kan akması, kusma ve karşı cinse dokunma konusunda mezhepler ayrılır; kendi mezhebinize uyun.
Abdestte sünnet ve müstehap olan davranışlar
- Sahih Buhârî 887, Sahih Müslim 252 Misvak kullanın. Peygamber ﷺ, ümmetine zor gelmeyecek olsaydı onlara her namazdan önce misvak kullanmalarını emredeceğini söyledi.
- Sahih Buhârî 168, Sahih Müslim 268 Sağdan başlayın. Hz. Aişe, Peygamber’in ﷺ temizlenirken sağdan başlamayı sevdiğini söylemiştir.
- Sahih Buhârî 201, Sahih Müslim 325 Suyu israf etmeyin. Peygamber ﷺ yaklaşık bir müdd su ile abdest alırdı; bu, iki avucun aldığı kadardır.
- Sahih Müslim 246 Abdest sayesinde kıyamet günü yüzleriniz, ellerinizin ve ayaklarınızın izleri parlayacaktır.
Mestlere mesh
Sünnî mezhepler, ayakları yıkamak yerine meste (deri çorap) mesh etmeye izin verir ve Peygamber ﷺ bunu yapmıştır. Hz. Ali’nin hadisinde süre, mukim için bir gün bir gece, yolcu için üç gün üç gecedir. Mezhepler şartlarda ayrışır; Mâlikî mezhebi süre belirlememesiyle bilinir. Caferî mezhebi olağan durumlarda buna izin vermez, bu yüzden kendi mezhebinize uyun.
- Sahih Buhârî 203 Muğîre b. Şu‘be, Peygamber’i ﷺ abdest alırken ve mestlerine mesh ederken gördü.
- Sahih Müslim 276 Hz. Ali: Allah’ın Resulü ﷺ yolcu için üç gün üç gece, mukim için bir gün bir gece süre belirledi.
Su yoksa: teyemmüm
Su yoksa veya kullanmak zarar verecekse Kur’an teyemmüme izin verir: temiz toprakla yüzü ve elleri meshetmek. Abdestin, gerektiğinde de boy abdestinin yerini tutar. Ellerin kola kadar nereye mesh edileceği gibi ayrıntılar mezhebe göre değişir.
- Niyet edin ve Bismillah deyin.
- İki avucunuzu temiz toprağa, kuma veya tozlu bir yüzeye hafifçe vurun.
- Fazla tozu üfleyin veya silkin.
- Önce bir kez yüzünüzü, sonra ellerinizi meshedin.
- Kur’an 5:6 Su bulamazsanız temiz bir toprağa yönelin; yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin.
- Sahih Buhârî 338 Ammâr b. Yâsir: Peygamber ﷺ ellerini hafifçe yere vurdu, tozu üfledi, sonra yüzünü ve ellerini meshetti.
Abdestten sonra ne denir
Abdesti bitirince şehadet kelimesini söyleyin. Peygamber ﷺ, bunu söyleyen kişi için cennetin sekiz kapısının açılacağını, dilediğinden gireceğini bildirdi.
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُ ٱللَّٰهِ وَرَسُولُهُ
Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın kulu ve elçisi olduğuna şehadet ederim.
- Sahih Müslim 234 Kim güzelce abdest alır, sonra şehadet kelimesini söylerse, cennetin sekiz kapısı ona açılır.
Son güncelleme: 20 Kasım 2026 Cuma